کد خبر:3482
پ

ابتلا به اوتیسم – نشانه‌های مختلف و علت‌ها

ابتلا به اوتیسم         اوتیسم چیست؟   اوتیسم، یا اختلال طیف اوتیسم (ASD)، طیف گستره‌ای از شرایطی است که با مشکل در مهارت‌های اجتماعی، رفتارهای قالبی و تکراری، حرف زدن و ارتباطات کلامی مشخص می‌شود. می‌دانیم که یک نوع اوتیسم نداریم. بلکه اوتیسم انواع مختلفی دارد و ممکن است هر فرد دارای […]

ابتلا به اوتیسم

 

 

جیوامگ. ابتلا به اوتیسم
اختلال طیف اوتیسم انواع مختلفی دارد. 

 

 

اوتیسم چیست؟

 

اوتیسم، یا اختلال طیف اوتیسم (ASD)، طیف گستره‌ای از شرایطی است که با مشکل در مهارت‌های اجتماعی، رفتارهای قالبی و تکراری، حرف زدن و ارتباطات کلامی مشخص می‌شود.

می‌دانیم که یک نوع اوتیسم نداریم. بلکه اوتیسم انواع مختلفی دارد و ممکن است هر فرد دارای اوتیسم نقاط ضعف و قوت منحصربه‌فردی داشته باشد.

 

ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی بر اوتیسم تاثیر می‌گذارند. در اغلب موارد اوتیسم با مشکلات پزشکی مانند:

  • اختلالات گوارشی (GI)

  • تشنج

  • اختلال خواب

همراه است.

تقریبا یک کودک از هر ۵۹ کودک، تحت تاثیر اوتیسم قرار دارد.

 

بیشتر افراد دارای اوتیسم مشکلات حساسیتی نیز دارند. این مشکلات شامل ناسازگاری تا حساسیت به برخی منظره‌ها و صداهای خاص تا دیگر حساسیت‌ها است.

 

نشانه‌های اوتیسم معمولا خود را در سن ۲ تا ۳ سالگی نشان می‌دهد. نشانه‌های زودهنگام اوتیسم ممکن است از ۱۸ ماهگی هم تشخیص داده شود. برخی تاخیرهای رشدی مرتبط با این مشکل خود را حتی زودتر هم نشان می‌دهند.

 

نشانه‌های اصلی اوتیسم

  • مشکل در ارتباطات اجتماعی

  • رفتارهای تکراری.

 

و این نشانه‌ها در اوتیسم:

 

  • بروز نشانه‌ها در اوایل دوره کودکی (هرچند ممکن است تشخیص داده نشوند.)

  • ماندگاری

  • تداخل با زندگی روزانه

 

متخصصان حرفه‌ای، اوتیسم را بااستفاده‌از فهرستی از ملاک‌ها که در دو دسته فوق قرار می گیرد، تشخیص می‌دهند. آنها شدت این نشانه‌ها را نیز ارزیابی می‌کنند. مقیاس شدت اوتیسم نشان‌دهنده این است که فرد مبتلا برای انجام کارهای روزانه خود، تا چه میزان به حمایت دیگران نیاز دارد.

 

بسیاری از افراد مبتلا به اوتیسم با مشکل حساسیت‌های مختلف مواجه هستند. این مشکلات معمولا شامل حساسیت بیش از حد یا کمتر از حد نسبت به صدا، نور، لمس، مزه‌ها، بو، درد و دیگر محرک‌ها است.

 

اوتیسم شرایط خاص جسمی و ذهنی هم دارد.

 

مشکل ارتباطات اجتماعی

کودکان و بزرگ‌سالان دارای اوتیسم با برقراری ارتباطات کلامی و غیرکلامی مشکل دارند. مثلا ممکن است موارد زیر را درک نکنند یا نتوانند به‌درستی از آنها استفاده کنند:

  • گفتار (حدود یک‌سم افراد مبتلا به اوتیسم، حرف نمی‌زنند.)
  • حرکات و اشارات
  • ارتباط چشمی
  • حالات چهره
  • تُن صدا
  • اصطلاحات را واقعا درک نمی‌کنند.

 

مشکلات اجتماعی می‌تواند شامل موارد زیر هم باشد:

 

  • شناخت احساسات و نیت‌های دیگران
  • شناخت احساسات خود
  • ابراز احساسات
  • دنبال احساس رضایت از دیگران بودن
  • احساس دست‌پاچگی در موقعیت‌های اجتماعی
  • رعایت نوبت در صحبت‌ها
  • تعیین فضا و محدوده شخصی (فاصله مناسب بین افراد)

 

رفتارهای قالبی و تکراری

 

رفتارهای قالبی و تکراری در بین افراد در طیف اوتیسم تفاوت‌های زیادی دارد. این رفتارها شامل موارد زیر است:

 

  • حرکت‌های تکراری بدن (مثل تکان‌های نوسانی، شل‌وول بودن، چرخیدن، حرکت رفت‌وبرگشتی)
  • انجام حرکت‌های تکراری با اشیاء (مثل چرخاندن چرخ، تکان‌دادن چیزهای مختلف، برهم زدن تعادل در اهرم‌ها و شاهین‌ها با تلنگر)
  • زُل زدن به نور یا اشیاء درحال چرخش
  • رفتارهای آیینی (مثل مرتب کردن اشیاء، لمس تکراری اشیاء با نظم خاص)
  • علاقمندی ضعیف یا شدید به موضوعات خاص
  • نیاز به رویه منظم یا مقاومت دربرابر تغییرات (مثلا برنامه روزانه، ‌برنامه غذایی، لباس، مسیر رفتن به مدرسه تکراری)

 

 

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که به‌عنوان والدین یا مربی باید بدانیم، دانستن نشانه‌های اولیه اوتیسم و آشنایی با علائم مشخصه‌ و نقاط عطف در رشد و پیشرفت کودکتان است.

نشانه‌های اوتیسم چیست؟

 

زمان‌بندی و شدت نشانه‌های اولیه اوتیسم بسیار متفاوت است. برخی نوزادان در اولین ماه‌های تولد نشانه‌هایی بروز می‌دهند. در برخی دیگر این نشانه‌ها در سن ۲ تا ۳ سالگی خود را نشان می‌دهد.

 

همه بچه‌های مبتلا به اوتیسم، همه نشانه‌ها را ندارند. خیلی از بچه هایی که اوتیسم ندارند هم این برخی از این نشانه‌ها را بروز می‌دهند. به‌همین دلیل است که ارزیابی این مسئله بسیار تخصصی و حیاتی است.

 

این «علائم خطر» می‌تواند نشان دهد که آیا کودک شما در معرض طیف اختلال اوتیسم قرار دارد یا نه. اگر کودکتان هر یک زا این نشانه‌ها را داشت، بلافاصله و بدون وقت‌کشی با متخصص اطفال یا پزشک خانوادگی خود مشورت کنید:

 

تا ۶ ماهگی

  • لبخند خیلی مشخص نداشتن یا تعداد بسیار کم لبخند مشخص یا دیگر نشانه‌های گرمی، لذت، شادی و ارتباط با دیگران
  • بدون ارتباط چشمی یا ارتباط چشمی محدود

 

تا ۹ ماهگی

  • نداشتن یا تعداد کم نشانه‌ای از صدا (غان‌وغون)، لبخند یا دیگر حالات چهره و پاسخ‌گویی به دیگران

 

تا ۱۲ ماهگی

  • غان‌وغون نکردن یا غان‌وغون بسیار کم
  • تعداد بسیار کم یا نداشتن اشاراتی مثل اشاره کردن، نشان دادن، گرفتن یا تکان خوردن
  • واکنش اندک یا واکنش نشان ندادن به نام خود

 

تا ۱۶ ماهگی

  • به‌کارنبردن کلمات یا کلمات بسیار کم

 

تا ۲۴ ماهگی

  • به‌کارنبردن عبارات دوکلمه‌ای یا تعداد بسیار کم این عبارات (عبارات تقلیدی و تکراری مورد قبول نیست.)

 

در همه سنین

  • گم کردن رشته کلام و صحبت‌های پیشین، مهارت‌های اجتماعی یا حرف زدن
  • پرهیز از ارتباط چشمی
  • ترجیح و اصرار بر تنها ماندن
  • درک دشوار احساسات دیگران
  • رشد مهارت‌های زبانی با تاخیر
  • اصرار بر تکرار کلمات و عبارات (پژواک‌گویی، تکرار بیمارگونه کلمات دیگران)
  • مقاومت دربرابر تغییرات کوچک در کارهای روزمره یا محیط اطراف
  • انجام رفتارهای تکراری (چرخیدن، تکان دادن، نوسان و غیره)
  • واکنش‌های غیرمعمول و شدید نسبت به صدا، بو، مزه، بافت، نور و یا رنگ.

 

اگر نگران فرزندتان هستید، حتما با پزشک مشورت کنید.

 

علت اوتیسم

 

علت ابتلا به اوتیسم چیست؟

 

آنچه در ادامه می‌آید به‌معنای تشخیص یا درمان نیست. همچنین نباید این مطالب را جایگزینی برای مشاوره تخصصی بدانیم.

 

یکی از سوالاتی که معمولا پس از تشخیص اوتیسم پیش می‌آید این است:  علت ابتلا به اختلال اوتیسم چیست؟

می‌دانیم که اوتیسم هیچ علت خاصی ندارد. تحقیقات نشان می‌دهد که اوتیسم ترکیبی از عوامل ژنتیکی و غیرژنتیکی و یا محیطی است.

 

این عوامل احتمال ابتلای کودک به اوتیسم را افزایش می‌دهند. بااین‌حال، مهم است به‌یاد داشته باشیم که افزایش احتمال ابتلا به‌معنای «علت» نیست. مثلا برخی تغییرات ژنی مربوط به اوتیسم را می‌توان در افرادی دید که مبتلا به اوتیسم نیستند. به‌همین‌ترتیب همه افرادی که در معرض خطرات محیطی ابتلا به اوتیسم قرار دارند، این اختلال را ندارند. درواقع، بیشتر آنها اختلال ندارند.

 

عوامل خطر ژنتیکی ابتلا به اوتیسم

 

تحقیقات می گویند که اوتیسم با خانواده ارتباط دارد. تغییرات در برخی ژن‌ها خطر ابتلا به اوتیسم در کودک را افزایش می‌دهد. اگر پدر یا مادری یکی از این تغییرات ژنی را با خود داشته باشد، ممکن است به فرزند منتقل شود (حتی اگر والدین اوتیسم نداشته باشند). گاهی اوقات هم این تغییرات ژنتیکی به‌طور خودبه‌خودی در مراحل اولیه جنینی یا در اسپرم و تخمک اولیه به‌جود می‌آید. بازهم در اکثر موارد این تغییرات ژنی به‌خودی‌خود باعث ایجاد اوتیسم نمی‌شود. بلکه به‌سادگی فقط خطر ابتلا به اختلال را بالا می‌برند.

 

عوامل محیطی خطر ابتلا به اوتیسم

 

تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که عوامل محیطی خاصی می‌تواند باعث افزایش یا کاهش خطر ابتلا به اوتیسم در افرادی شود که به‌طور کلی آماده ابتلا به اختلال هستند. مهم‌تر از همه، افزایش یا کاهش برای هر یک از عوامل زیر، کوچک است:

 

افزایش خطر

  • سن بالای والدین (هر یک از والدین)
  • بارداری و تولد مشکل‌دار (مثلا تولد زودرس [قبل از ۲۶ هفتگی]، وزن پایین هنگام تولد،‌ حاملگی‌های چندقلویی [دوقلو، سه‌قلو و غیره])
  • فاصله‌های بارداری کمتر از یک سال

 

کاهش خطر

  • مصرف اسید فولیک پیش و درحین و پس از بارداری

 

عوامل بی‌تاثیر بر خطر

واکسن زدن. هر خانواده تجربه منحصربه‌فردی در تشخیص اوتیسم دارد. برای برخی خانواده‌ها این تشخیص با زمان واکسیناسیون کودک مربوط است. در عین حال، دانشمندان طی دو دهه گذشه تحقیقات گسترده‌ای انجام دادند تا تعیین کنند آیا ارتباط مشخصی بین واکسیناسیون کودکان وجود دارد یا نه. نتیجه این تحقیقات روشن است:

واکسن زدن باعث ابتلا به اوتیسم نمی‌شود.

انجمن متخصصان اطفال آمریکا نتایج کامل این پژوهش را منتشر کرده است.

 

تفاوت‌های زیست‌شناختی مغز

 

همه این عوامل ژنتیکی و غیرژنتیکی چطور باعث ابتلا به اوتیسم می‌شوند؟ بیشتر به‌نظر می‌رسد که روی جنبه‌های حیاتی رشد مغز در مراحل ابتدایی آن تاثیر می‌گذارند. به‌نظر می رسد برخی از این عوامل بر چگونگی ارتباط سلول‌های عصبی مغز، نورون‌ها، با یکدیگر تاثیر می‌گذارند. و نیز به‌نظر می‌رسد بر چگونگی ارتباط همه بخش‌های مغز با یکدیگر تاثیر می‌گذارند. تحقیقات برای بررسی این تفاوت‌ها با نگاهی به روش‌های توسعه درمانی و حمایتی که باعث بهبود کیفیت زندگی مبتلایان می‌شود، ادامه دارد.

 

 

مطالب مرتبط:

اوتیسم و دختران دانش‌آموز؛ اولین مدرسه اوتیسم دختران در تهران

ارسال دیدگاه